ul. Wandy 7, 53-320 Wrocław +48 882 794 249 biuro@olgarymkiewicz.pl

Zaburzenie więzi, Reaktywne Zaburzenia Przywiązania

13 września 2022 Zarzadca 0 Comment

Napisała dla Was nasza specjalistka: Alicja Podolak- psychodietetyk, psychoterapeuta, dietetyk

Zdolność do tworzenia bliskich więzi międzyludzkich jest niezwykle ważnym czynnikiem rozwojowym każdego człowieka. Wymiar wczesnodziecięcych relacji między dzieckiem, a pierwszym opiekunem (najczęściej matką) odgrywa kluczową rolę w kontekście rozwoju psychospołecznego dziecka. Zachowania opiekuna, jego dostępność emocjonalna, obecność, bliskość wywierają wpływ na rozwój psychiczny i fizyczny dziecka. Kiedy pragnienia dziecka są adekwatnie zaspokajane wytwarza ono ufną więź z opiekunem, która determinuje wszelkie późniejsze relacje.

Budowanie więzi

Aby mózg noworodka mógł prawidłowo się rozwijać niezbędny jest do tego kontakt emocjonalny z opiekunem, taki, który zapewnia dziecku poczucie bezpieczeństwa. Bliskość opiekuna (najczęściej matki) stymuluje u niemowlęcia rozwój połączeń pomiędzy korą czołową, a układem limbicznym i wpływa na tworzenie bliskiej więzi. Co jednak w momencie kiedy dziecko w pierwszych latach swojego życia nie otrzymuje od opiekuna tak potrzebnych mu do rozwoju miłości, bliskości, poczucia obecności i bezpieczeństwa? Dzieci, które doświadczyły zaniedbania ze strony rodziców- emocjonalnego, fizycznego, dla których relacja z opiekunem nie kojarzy się z miłością, zaufaniem i poczuciem bezpieczeństwa mogą nie wykształcić ufnego stylu przywiązania, a to wpływa na sposób jego funkcjonowania w relacjach, w dorosłym życiu. Jeśli w pierwszych 3 latach życia dziecko doświadcza poważnego zaniedbania w relacji z opiekunem, to zwiększa się ryzyko wystąpienia u niego zaburzeń więzi, rzutując na całe dalsze życie dziecka oraz wpływa na zdolność do tworzenie bliskich więzi z innymi.

RAD (Reactive Attachment Disorder) Reaktywne Zaburzenia Przywiązania

RAD to zaburzenie relacji międzyludzkich, które uniemożliwia inicjowanie oraz podtrzymywanie więzi, zwłaszcza tych bliskich. Objawia się ono stałą nieumiejętnością inicjowania oraz utrzymywania interakcji (forma zahamowana) bądź całkowitym brakiem zahamowań w relacjach (forma rozhamowana). Dzieci, u których obserwujemy formę zahamowaną są wycofane i nieufne, wykazują niemożność zainicjowania interakcji. Takie dziecko jest nadmiernie czujne i wrażliwe na odrzucenie, zahamowane lub wykazujące ambiwalentną postawę w kontakcie, bywa agresywne w stosunku do siebie i innych. Natomiast u dzieci wykazujących rozhamowaną formę RAD zaobserwować można bezkrytyczną towarzyskość oraz brak selektywności osób, z którymi nawiązują relację. Jest nadmiernie otwarte i towarzyskie, lgnie do ludzi oraz szybko przekracza ich granice. RAD objawia się najczęściej przed 5 r.ż.

Zaburzenia przywiązania u dorosłych

Wczesnodziecięce relacje z opiekunami mają wpływ na to w jaki sposób wchodzimy w relację z innymi jako dorośli i choć nie istnieje oficjalna diagnoza zaburzeń przywiązania u osób dorosłych, to trudności w tworzeniu bezpiecznych, satysfakcjonujących relacji mogą wystąpić również u dorosłych. Objawy RAD mogą występować u osób, które nie zostały zdiagnozowane w dzieciństwie.

Nie każda osoba, która nie doświadczyła bezpiecznej więzi z opiekunem wykształca silne zaburzenia przywiązania.

Lecz nie musisz przejawiać oznak silnych zaburzeń przywiązania, żeby doświadczać trudności w budowaniu bezpiecznych i trwałych więzi. Wielu dorosłych, którzy nie zaznali miłości, opieki, bliskości i poczucia bezpieczeństwa w relacji z opiekunami, w pierwszych latach swojego życia, wykazuje trudności w nawiązywaniu oraz utrzymywanie bliskich, wspierających więzi z innymi.

Psychoterapia osób z zaburzeniem więzi

Terapia polega na odbudowaniu zaufania i poczucia bezpieczeństwa w relacji. Terapeuta pomaga zrozumieć pacjentowi jego wczesnodziecięce doświadczenia związane z relacjami z opiekunami oraz sposób, w jaki wpłynęły one na jego postrzeganie i doświadczanie relacji obecnie. Przepracowanie tych doświadczeń, w bezpiecznych warunkach, pozwala skonfrontować się z bólem oraz doświadczyć innego wymiaru relacji. Terapeuta dostraja się do pacjenta, empatyzuje z nim, pomaga zrozumieć oraz uporządkować doświadczenia, myśli, emocje i pragnienia, tworząc z nim bezpieczną więź.

Zaburzenia więzi mogą być odwracalne

Potrzebne jest do tego rozpoznanie takiego zaburzenia i zrozumienie jego istoty (każdy z nas jest inny, w indywidualny sposób reaguje na trudne doświadczenia), a następnie przepracowanie doświadczeń w kontrolowanych i bezpiecznych warunkach, np. w gabinecie psychoterapeutycznym.

Alicja Podolak – psychodietetyk, psychoterapeuta, dietetyk