ul. Wandy 7, 53-320 Wrocław +48 882 794 249 biuro@olgarymkiewicz.pl

SED- Selektywne zaburzenie odżywiania

5 października 2020 Zarzadca 0 Comment

Napisała dla Was nasza specjalistka: Agnieszka Kiełbik – psycholog, psychodietetyk, psychoterapeuta.

Selektywne zaburzenie odżywiania to zaburzenie psychiczne, którego charakterystyczną cechą jest odczuwanie silnego lęku przed jedzeniem. Osoba dotknięta tą chorobą zazwyczaj je tylko jeden, dwa lub maksymalnie trzy rodzaje pożywienia. Czasami są to te same produkty różnych firm, ale bywa też w skrajnych przypadkach, że jest to ściśle określony produkt jednej firmy. Pozostałe formy pożywienia wzbudzają u niej skrajną niechęć, odrzucenie, niepokój, a czasami nawet atak paniki. Najbardziej znanym przypadkiem SED jest diagnoza u 20-letniej Hanny Little, która od okresu dzieciństwa żywiła się wyłącznie frytkami oraz Abi Stroud, która od około 10 roku życia jadła wyłącznie frytki, białe pieczywo i żółty ser określonej marki.

SED – przyczyny

Selektywne zaburzenie odżywiania to przede wszystkim zaburzenie psychiczne. Przyczyn naukowcy dopatrują się właśnie w tym obszarze. Do najczęstszych podaje się traumatyczne, nacechowane silnymi emocjami przeżycia traumatyczne z jedzeniem w roli głównej – np. zakrztuszenia się, silne wymioty, intubacja. Mogą też być silne przeżycia takie jak śmierć bliskiej osoby – tak było w przytoczonym przypadku Abi Stroud. Śmierć babci była dla niej tak wstrząsającym przeżyciem, że przestała wtedy jeść. Nie mogła dosłownie nic przełknąć. Naukowcy dostrzegają również zależność pomiędzy SED a autyzmem. Dostrzegany również jest związek z zaburzoną integracją sensoryczną- dotyczy to kwestii zaburzeń percepcji zmysłowej w obrębie smaku, węchu, dotyku oraz tzw. przeczulicą lub niedoczulicą w okolicach ust. Dzieci z neofobią żywieniową mają jadłospis ograniczony do kilku produktów i odczuwają silny lęk przed wszystkim, co nowe. Dziecko może gwałtownie protestować poprzez płacz, krzyk, odruch wymiotny, wyrzucaniem, wypluwaniem pokarmu.

Rozpoznanie i konsekwencje SED

Osoba dotknięta tym zaburzeniem odmawia przyjmowania pokarmów o określonej konsystencji, smaku tudzież zapachu . W przypadku dzieci wygląda to tak, że dziecko zaciska usta przy próbie nakarmienia, odwraca głowę, wypluwa, a nawet może dojść do wymiotów. Osoba z SED może odczuwać silny lęk przed łączeniem i mieszaniem różnych smaków i konsystencji. Pojawiają się silne reakcje emocjonalne. Nie ma natomiast problemu z jedzeniem pożywienia akceptowalnego. Najczęściej są to pokarmy bogate w węglowodany. Negatywnymi skutkami tego zaburzenia są przede wszystkim niedobory, które jeśli dotyczą dzieci, mogą mieć poważne skutki rozwojowe. W przypadku dzieci, które odmawiają przyjmowania pokarmów o określonej konsystencji, szczególnie takich, które wymagają żucia i gryzienia, poważną konsekwencją może być zaburzenie mowy i motoryki jamy ustnej, a także wady zgryzu i opóźnienie mowy. Również ważnym skutkiem tego zaburzenia jest otyłość, która występuje często ze względu na dużą ilość spożywanych węglowodanów. Selektywne Zaburzenie Odżywiania jest rozpoznawane, kiedy objawy utrzymują się ponad 1 miesiąc i nie ustępują.

Jak leczyć SED

Proces leczenia SED uzależniony od źródła jego przyczyn. W przypadku, gdy zaburzenie spowodowane jest przez zaburzenia integracji sensorycznej, wskazane jest podjęcie terapii SI. W przypadku, gdy źródłem jest przeżycie traumatyczne, wskazane jest podjęcie psychoterapii. Najczęściej polecaną metodą pracy psychoterapeutycznej w tym przypadku jest poznawczo-behawioralna. Znane są również przypadki stosowania hipnozy. W leczeniu tego zaburzenia niezwykle istotna jest też praca zespołowa specjalistów- psychoterapeuty, lekarza, dietetyka oraz psychodietetyka. Dzięki czemu możliwe jest oddziaływanie wielopoziomowe.

Agnieszka Kiełbik- psycholog, psychodietetyk, psychoterapeuta