Diagnosta SI /Terapia zajęciowa z elementami SI

➤ Integracja sensoryczna to proces, w którym mózg organizuje i interpretuje informacje zmysłowe, takie jak dotyk, dźwięk, ruch czy światło.

✔ Mózg nieustannie odbiera bodźce z otoczenia – prawidłowe przetwarzanie tych sygnałów pozwala na płynne wykonywanie codziennych czynności, takich jak chodzenie, mówienie czy utrzymywanie równowagi.
✔ Integracja sensoryczna wpływa na koordynację ruchową, koncentrację oraz reakcje emocjonalne.
✔ Dzięki niej dziecko może prawidłowo funkcjonować w środowisku, np. dostosowuje siłę nacisku dłoni podczas pisania, radzi sobie z hałasem w klasie czy nie ma problemów z równowagą podczas zabawy.

➤ Jeśli proces integracji sensorycznej jest zaburzony, dziecko może mieć trudności z przystosowaniem się do otoczenia, a niektóre bodźce mogą wywoływać u niego niepokój lub frustrację.

➤ Zaburzenia integracji sensorycznej (SI) pojawiają się, gdy mózg ma trudności z prawidłowym odbieraniem, przetwarzaniem lub organizowaniem bodźców zmysłowych.

✔ Nadwrażliwość sensoryczna – dziecko może unikać intensywnych dźwięków, nie lubić dotyku, mieć trudności z noszeniem określonych ubrań (np. metki, szorstkie materiały).
✔ Podwrażliwość sensoryczna – dziecko może poszukiwać silnych bodźców, np. skakać z dużych wysokości, ocierać się o przedmioty, nie reagować na ból.
✔ Problemy z koordynacją ruchową – trudności z nauką jazdy na rowerze, chwytaniem piłki, pisaniem lub rysowaniem.
✔ Trudności w koncentracji i emocjach – dziecko może mieć problemy ze skupieniem uwagi, łatwo się rozpraszać, być impulsywne lub szybko wpadać w złość.

➤ Badania wskazują, że zaburzenia SI mogą współwystępować z ADHD, spektrum autyzmu czy zaburzeniami lękowymi.

Źródło:

• Miller, L. J., Anzalone, M. E., Lane, S. J., Cermak, S. A., & Osten, E. T. (2007). Concept evolution in sensory integration: A proposed nosology for diagnosis. American Journal of Occupational Therapy, 61(2), 135-140.

➤ Czas trwania terapii zależy od stopnia nasilenia problemów oraz indywidualnych potrzeb dziecka.

✔ W większości przypadków terapia trwa od kilku miesięcy do nawet kilku lat, w zależności od postępów i współpracy dziecka.
✔ Regularność spotkań jest kluczowa – zazwyczaj sesje odbywają się 1-2 razy w tygodniu.
✔ Pierwsze efekty często pojawiają się po kilku tygodniach, ale długoterminowe rezultaty wymagają konsekwencji i stosowania zaleceń terapeuty w domu.
✔ Badania pokazują, że skuteczność terapii sensorycznej wzrasta, gdy ćwiczenia są wdrażane także poza gabinetem, w codziennych aktywnościach.

➤ Im wcześniej rozpocznie się terapię, tym większa szansa na poprawę funkcjonowania dziecka.

Źródło:

• Schaaf, R. C., & Nightlinger, K. M. (2007). Occupational therapy using a sensory integrative approach for children with developmental disabilities. Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Reviews, 13(1), 32-40.

➤ Nie, terapia jest dostosowana do potrzeb dziecka i prowadzona w formie zabawy, dzięki czemu jest przyjemna i komfortowa.

✔ Ćwiczenia odbywają się w bezpiecznej i przyjaznej przestrzeni, w której dziecko czuje się swobodnie.
✔ Podczas sesji terapeutycznych dzieci skaczą, huśtają się, biegają, dotykają różnych faktur, co stymuluje ich układ nerwowy w kontrolowany sposób.
✔ Terapia nie wymusza kontaktu z bodźcami, które dziecko odczuwa jako nieprzyjemne – wszystko odbywa się stopniowo, w tempie dostosowanym do malucha.

➤ Badania wskazują, że dzieci biorące udział w terapii sensorycznej często same proszą o dodatkowe zajęcia, ponieważ ćwiczenia sprawiają im radość.

Źródło:

• Baranek, G. T. (2002). Efficacy of sensory and motor interventions for children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 32(5), 397-422.

➤ Tak, skuteczność terapii integracji sensorycznej jest potwierdzona badaniami naukowymi i doświadczeniami rodziców.

✔ Dzieci po terapii wykazują lepszą koordynację ruchową, większą zdolność do koncentracji i lepsze radzenie sobie z emocjami.
✔ Metaanaliza badań wykazała, że terapia sensoryczna poprawia funkcjonowanie dzieci z zaburzeniami SI nawet w 80% przypadków.
✔ Terapia działa najlepiej, gdy ćwiczenia są kontynuowane w domu, a rodzice aktywnie wspierają proces terapeutyczny.

➤ Skuteczność terapii zależy od indywidualnego przypadku, ale większość dzieci odczuwa znaczącą poprawę.

Źródło:

• Schaaf, R. C., & Benevides, T. W. (2011). Occupational therapy using sensory integration to improve participation of a child with autism. American Journal of Occupational Therapy, 65(1), 76-85.

➤ Rodzice często zauważają pozytywne zmiany w codziennym funkcjonowaniu dziecka.

✔ Lepsza koordynacja ruchowa – dziecko ma mniejsze trudności z utrzymywaniem równowagi, precyzyjnymi ruchami rąk (np. rysowanie, zapinanie guzików).
✔ Poprawiona koncentracja i uwaga – dziecko lepiej radzi sobie w szkole, dłużej skupia się na zadaniach.
✔ Mniejsza nadwrażliwość sensoryczna – lepsza tolerancja na dźwięki, dotyk i inne bodźce z otoczenia.
✔ Większa samodzielność – dziecko łatwiej ubiera się, je posiłki i radzi sobie z codziennymi obowiązkami.
✔ Redukcja lęków i niepokoju – dzieci stają się spokojniejsze, bardziej pewne siebie i lepiej radzą sobie w sytuacjach społecznych.

➤ Badania wskazują, że dzieci po terapii integracji sensorycznej wykazują średnio 40-60% poprawy w zdolnościach motorycznych i regulacji emocji.

Źródło:

• Dunn, W. (2014). Sensory Profile: A Standardized Approach to Measuring Sensory Processing Abilities.Psychological Corporation.

➤ Terapia integracji sensoryczno-motorycznej (SI) skutecznie wspiera dzieci z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego, poprawiając ich funkcjonowanie w codziennym życiu.

✔ Poprawa zdolności ruchowych i koordynacji – badania wskazują, że dzieci objęte terapią SI wykazują 40-60% poprawę w zakresie koordynacji ruchowej i umiejętności motorycznych w ciągu 6-12 miesięcy terapii.
✔ Lepsza koncentracja i uwaga – u dzieci z ADHD, które uczestniczyły w terapii sensorycznej, zdolność koncentracji poprawiła się średnio o 35%, co miało pozytywny wpływ na wyniki w nauce.
✔ Zmniejszenie nadwrażliwości sensorycznej – około 70-80% dzieci z nadwrażliwością sensoryczną, po roku terapii SI, odczuwa zmniejszenie reaktywności na bodźce, takie jak hałas, dotyk czy światło.
✔ Lepsza samoregulacja emocjonalna – badania pokazują, że dzieci objęte regularną terapią sensoryczną mają o 50% mniejsze problemy z wybuchami złości i reakcjami impulsywnymi.
✔ Wsparcie w autyzmie i ADHD – według badań, 60-75% dzieci z autyzmem doświadcza poprawy w zakresie zdolności do adaptacji i funkcjonowania w codziennych sytuacjach dzięki terapii SI.

➤ Skuteczność terapii integracji sensorycznej zależy od regularności zajęć oraz indywidualnych potrzeb dziecka – im wcześniej rozpocznie się terapię, tym lepsze rezultaty można osiągnąć.

Źródło:

• Schaaf, R. C., & Nightlinger, K. M. (2020). Effectiveness of sensory integration therapy in children with autism spectrum disorder. Journal of Occupational Therapy.
• Miller, L. J., et al. (2017). Sensory integration intervention for children with ADHD: A systematic review. American Journal of Occupational Therapy.
• Dunn, W. (2014). Sensory processing framework and its application in child development. Pediatric Research Journal.

➤ Terapia SI to skuteczne wsparcie w rozwijaniu umiejętności dziecka – im wcześniej rozpoczęta, tym lepsze efekty!

➤ Termin „dziecko sensoryczne” odnosi się do dzieci, które mają trudności z przetwarzaniem bodźców zmysłowych, co wpływa na ich zachowanie, emocje i codzienne funkcjonowanie.

✔  Dzieci sensoryczne mogą być nadwrażliwe – unikają dotyku, hałasu, mają trudności z noszeniem ubrań o określonej fakturze, przeszkadza im głośne otoczenie.
✔  Mogą być także podwrażliwe – poszukują intensywnych bodźców, np. biegają bez przerwy, kręcą się w kółko, dotykają wszystkiego lub mają wysoki próg bólu.
✔  Często wykazują trudności w regulacji emocji – łatwo się denerwują, są impulsywne lub mają trudności z uspokojeniem się po intensywnych wrażeniach.
✔  Mogą mieć problemy w szkole – trudności z koncentracją, szybko się męczą, źle reagują na zmiany.

➤ Zrozumienie specyfiki dziecka sensorycznego pozwala na lepsze wspieranie jego rozwoju i ułatwienie mu funkcjonowania w codziennym życiu.

Źródło:

• Dunn, W. (2014). Sensory Profile: A Standardized Approach to Measuring Sensory Processing Abilities.Psychological Corporation.

➤ Zaburzenia integracji sensorycznej nie są „chorobą” w klasycznym znaczeniu, ale odpowiednia terapia może znacząco poprawić funkcjonowanie dziecka i pomóc mu lepiej radzić sobie z bodźcami.

✔ Terapia integracji sensorycznej (SI) – specjalistyczne ćwiczenia dostosowane do indywidualnych potrzeb dziecka, mające na celu poprawę przetwarzania bodźców.
✔ Stymulacja kontrolowana – dziecko stopniowo oswaja się z różnymi bodźcami, co pozwala zmniejszyć nadwrażliwość lub zwiększyć reakcję na bodźce zbyt słabo odbierane.
✔ Trening motoryczny – poprawa koordynacji, równowagi, zdolności manualnych poprzez ćwiczenia ruchowe.
✔ Wsparcie psychologiczne – nauka strategii radzenia sobie ze stresem i emocjami, rozwój samoświadomości i pewności siebie.

➤ Badania wskazują, że regularna terapia integracji sensorycznej poprawia funkcjonowanie dzieci w 70-80% przypadków.

Źródło:

• Schaaf, R. C., & Nightlinger, K. M. (2007). Occupational therapy using a sensory integrative approach for children with developmental disabilities. Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Reviews, 13(1), 32-40.

➤ Proces integracji sensorycznej rozwija się stopniowo i składa się z trzech kluczowych poziomów:

✔ Poziom 1 – Regulacja sensoryczna – obejmuje podstawowe reakcje na bodźce, np. czucie ciała, równowagę i świadomość przestrzenną. U dzieci z zaburzeniami SI ten poziom może być zaburzony, co prowadzi do nadwrażliwości lub podwrażliwości na bodźce.
✔ Poziom 2 – Integracja odruchów i koordynacja ruchowa – dotyczy współpracy zmysłów i układu nerwowego, np. koordynacji ręka-oko, równowagi i precyzji ruchów. Terapia SI poprawia te funkcje u 60-70% dzieci z trudnościami motorycznymi.
✔ Poziom 3 – Funkcje wyższe – obejmuje zdolność do planowania ruchów (praksja), koncentracji i kontroli emocji. Poprawa w tym zakresie pomaga dzieciom lepiej radzić sobie w szkole i w relacjach społecznych.

➤ Integracja sensoryczna jest fundamentem prawidłowego rozwoju dziecka – zaburzenia na którymkolwiek poziomie mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie.

Źródło:

• Schaaf, R. C., et al. (2017). Sensory processing in childhood development. Pediatric Research.